Καρκίνος Τραχήλου της Μήτρας

 

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αναπτύσσεται ως αποτέλεσμα μακροχρόνιας λοίμωξης από έναν ιό, τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV). Ο HPV είναι το πιο συχνά σεξουαλικά-μεταδιδόμενο νόσημα. Μπορεί να μεταδοθεί χωρίς ολοκληρωμένη σεξουαλική επαφή, επομένως το προφυλακτικό δεν προστατεύει πλήρως από τον ιό HPV. Μέχρι στιγμής, έχουν αναγνωριστεί περίπου 100 διαφορετικοί τύποι του HPV. Από αυτούς, 15 τύποι HPV είναι ογκογόνοι, δηλαδή μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Οι τύποι 16 και 18 του HPV ευθύνονται για πάνω από το 70% των περιστατικών καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Επίσης, οι τύποι 45 και 31 του HPV είναι ο τρίτος και τέταρτος αντίστοιχα συχνότεροι ογκογόνοι τύποι, παγκοσμίως. Συνολικά οι τύποι 16, 18, 45 και 31 του HPV ευθύνονται για περισσότερο από 80% των περιστατικών καρκίνου του τραχήλου της μήτρας σε παγκόσμιο επίπεδο.

 

Επιδημιολογία

 

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι ο δεύτερος συχνότερος καρκίνος σε γυναίκες κάτω των 45 ετών, ενώ αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες παγκοσμίως, μετά τον καρκίνο του μαστού και του πνεύμονα. Κάθε χρόνο, υπολογίζεται ότι πεθαίνουν 270.000 γυναίκες παγκοσμίως και 30.000 γυναίκες σε ευρωπαϊκό επίπεδο από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Στην Ευρώπη δηλαδή πεθαίνει μια γυναίκα κάθε 18 λεπτά από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

Επιπλέον, κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται 60.000 νέα περιστατικά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας στην Ευρώπη και περίπου 600 στην Ελλάδα, ενώ υπολογίζεται επίσης ότι ετησίως 250 Ελληνίδες χάνουν τη μάχη με το θάνατο εξαιτίας αυτής της νόσου.

Κάθε σεξουαλικά ενεργή γυναίκα κινδυνεύει να προσβληθεί από λοίμωξη με HPV κατά τη διάρκεια της ζωής της.

 

Η εξέλιξη της λοίμωξης με HPV

 

Η εμμένουσα (μακροχρόνια) λοίμωξη με ογκογόνο τύπο του ιού μπορεί να προκαλέσει την ανάπτυξη παθολογικών και προκαρκινικών αλλοιώσεων στα κύτταρα του τραχήλου της μήτρας, γνωστών ως τραχηλικών ενδοεπιθηλιακών νεοπλασιών (CIN) οι οποίες με τον καιρό μπορεί να εξελιχθούν σε καρκινικές. Οι αλλοιώσεις κατηγοριοποιούνται ανάλογα με την πιθανότητα που έχουν να εξελιχθούν σε διηθητικό καρκίνο, σε CIN1, CIN2 και CIN3, ενώ ο διηθητικός καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι πιο πιθανό να εξελιχθεί μετά από αλλοιώσεις CIN3. Η εξέλιξη σε καρκίνο του τραχήλου της μήτρας είναι γενικά ασυμπτωματική (δηλαδή δεν παρουσιάζονται, συνήθως, συμπτώματα της ασθένειας) ενώ η χρονική διάρκεια της εξέλιξης είναι συνήθως μεγάλη.

  

Η Πρόληψη μέσω Τεστ Παπ και Εμβολιασμού

 

Ο εμβολιασμός μπορεί να προστατέψει έναντι έως και 70% των περιστατικών του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ωστόσο για την βέλτιστη πρόληψη, ο εμβολιασμός πρέπει να συνδυάζεται με προληπτικό έλεγχο μέσω τεστ Παπανικολάου. Μοντέλα δείχνουν ότι ο εμβολιασμός σε συνδυασμό με τον τακτικό προληπτικό έλεγχο θα μπορούσε να μειώσει την πιθανότητα ανάπτυξης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας κατά 94%.

Στην Ελλάδα, ο εμβολιασμός έναντι του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, συμπεριλαμβάνεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών από το 2008 και συνιστάται σε κορίτσια ηλικίας 11-14 ετών σε 2 δόσεις, αλλά και σε κορίτσια ηλικίας 15-18 ετών σε 3 δόσεις εάν δεν έχουν εμβολιαστεί στη συνιστώμενη ηλικία. Επίσης, το εμβόλιο HPV συνιστάται και στις γυναίκες 18-26 ετών και θα χορηγείται δωρεάν μέχρι τις 31/12/2016.

Κατέχοντας ηγετική θέση στον τομέα των εμβολίων, η GSK διαθέτει εμβόλιο έναντι του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας που σχετίζεται αιτιολογικά με τους τύπους 16 και 18 του ιού των Ανθρώπινων Θηλωμάτων (HPV).

«Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμόδιου επαγγελματία υγείας.»

 

 Πηγές:

  1. Bosch FX, Lorincz A, Munoz et al The causal relation between human papillomavirus and cervical cancer J Clin Path 2002; 55: 244-265.
  2. Koutsky L. Epidemiology of genital human papillomavirus infection. Am J Med. 1997; 102: 3-8
  3. McIntosh N. Human papillomavirus and cervical cancer. JHPIEGO Strategy Paper No. 8, May 2000.
  4. Muñoz N, Bosch FX, de Sanjose S, et al. Epidemiologic classification of human papillomavirus types associated with cervical cancer. N Engl J Med 2003; 348: 518-527.
  5. Munoz N, Bosch FX, Castellsagué X, Diaz M, de Sanjose S, Hammouda D, Shah KV, Meijer CJLM. Against which human papillomavirus types shall we vaccinate and screen? The international perspective. Int J Cancer 2004; 111: 278-28.
  6. Council of the European Union: Council recommendations of 2 December 2003 on cancer screening. Off J Eur Union 2003; 327: 34-38.
  7. Gravitt PE, Jamshidi R. Diagnosis and management of oncogenic cervical human papillomavirus infection. Infect Dis Clin North Am, 2005; 19: 439-458.
  8. Koutsky L. Epidemiology of genital human papillomavirus infection. Am J Med. 1997; 102: 3-8.
  9. Cuschieri KS, Cubie HA, Whitley MW et al. Multiple high risk HPV infections are common in cervical neoplasia and young women in a cervical screening population. J Clin Pathol 2004; 57: 68-72.
  10. Peto J, Gilham C, Deacon J, et al. Cervical HPV infection and neoplasia in a large population-based prospective study: The Manchester cohort. Br J Cancer 2004; 91: 942-953.
  11. Kiviat NB , Koutsky LA. Specific human papillomavirus types as the most causal agents of most cervical intraepithelial neoplasia: implications for current views and treatment. Journal of the National Cancer Institute 1993; 85(12): 934-935.
  12. Canvan TP, Doshi NR. Cervical Cancer. American Family Physician, Vol. 61/No. 5 (March 1, 2000)
  13. Goldie SJ, Kohli M, Grima D, Weinstein MC, Wright TC, Bosch FX, Franco E. Projected clinical benefits and cost-effectiveness of human papillomavirus 16/18 vaccine. J Natl Cancer Inst 2004b; 96: 604-615.
  14. Sankaranarayanan R, Gaffikin L, Jacob M, et al. A critical assessment of screening methods for cervical neoplasia. Int J Gynaecol Obstet 2005; 89 Suppl 2: S4-S12.
  15. Van der Graaf Y, et al. Screening errors in cervical cytologic screening. Acta Cytol. 1987 Jul-Aug;31(4): 434-8.
  16. Burd EM. Human Papillomavirus and Cervical Cancer. Clin Microbiol Rev 2003; 16: 1-17
  17. Harper DM, Franco EL, Wheeler C, Ferris DG, Jenkins D, Schuind A, Zahaf T, Innis B, Naud P, De Carvalho NS, Roteli-Martins CM, Teixeira J, Blatter MM, Korn AP, Quint W, Dubin G. Efficacy of a bivalent L1 virus-like particle vaccine in prevention of infection with human papillomavirus types 16 and 18 young women: randomised controller trial. Lancet 2004; 364: 1757-1765
  18. Bell S, Porter M, Kitchener H, Fraser C, Fisher P, Mann E. Psychological response to cervical screening. Prev Med 1995; 24: 610-616.
  19. GLOBOCAN 2002. IACRPress, Lyon, 2004. Accessed September 20, 2005. http://www-dep.iarc.fr/